Beste (melk)veehouders,

Vorige week hebben we een zeer geslaagde en gezellige informatie-avond gehouden met als onderwerp Jongveeopfok. Tijdens deze avond heeft Elske van der Mik een aantal aandachtspunten toegelicht. Daarna heeft Anja Smolenaars (dierenarts bij de GD) een inleiding gehouden over biestmanagement, kalverdiarree, cryptosporidiose en drinkautomaten. Na de pauze ging Ruben Tolboom in op de gevaren tijdens de opfokperiode: met name pinkengriep en worminfecties.

Wanneer u deze presentaties nog eens wil nalezen of omdat u niet in de gelegenheid was deze avond bij te wonen (wellicht vanwege het barre winterweer en de slechte omstandigheden op de weg) hebben we op onze website www.dierenkliniekdeventer.nl de presentaties voor u neergezet.

Verder heeft Elske een formulier uitgedeeld, waarin u kon inschrijven voor een 2-tal studiemiddagen: “Vaarzenmastitis” en “Klauwgezondheid”. Deze middagen willen we in het voorjaar van 2010 gaan organiseren: in groepjes van maximaal 10 veehouders zullen we een ronde maken over het bedrijf van 1 van de deelnemers. Hierbij zullen we de sterke en zwakke punten van de bedrijfsvoering op het gebied van vaarzenmastitis en klauwgezondheid benoemen en daarna aan de keukentafel ingaan op de theorie en de toepassing hiervan in de praktijk. Wanneer u interesse hebt in 1 of beide van deze middagen, verzoeken wij u vriendelijk dit aan ons kenbaar te maken (via dit formulier). U kunt uiteraard ook met uw gehele eigen studieclub inschrijven voor deze middagen:

U kunt ons ook een mail sturen (info@dierenkliniekdeventer.nl), faxen (0570-658225) of telefonisch aanmelden tijdens het spreekuur van 8.00 tot 9.00 uur op werkdagen.

Met vriendelijke groeten,

Karin van Heuven-van Kats

Mamyzin:
Vanaf 1 januari 2010 geldt er een nieuwe (verlengde) wachttijd voor het gebruik van Mamyzin: de wachttijd voor de melk is nu 4 dagen (ipv 3 dagen). Op de nieuwe verpakkingsdozen en op de stickers/logboek van de praktijk staat nu de juiste wachttijd.

Droogzetters:
De Orbenin dry cow-droogzetter was gedurende enkele maanden niet te leveren. Vanaf vorige week is deze droogzetter weer leverbaar. Nafpenzal daarentegen is nog niet te leveren (verwachting weer leverbaar in mei of juni): als vervanger hiervoor adviseren wij Orbenin (verpakking 15 koeien) of Supermastidol (verpakking 5 koeien). Voor hoogcelgetal-koeien adviseren wij nog steeds Orbenin Extra Dry Cow (verpakking 15 koeien).

Delvomast:
Ook deze mastitis-injector is niet te leveren voorlopig (verwachting weer leverbaar in mei of juni). Als vervanger kunt u Ubrolexin gebruiken. Deze injector bevat gelijksoortige antibiotica en hoeft ook maar 1 x per 24 uur toegediend te worden.

Schurft:
In de winter zien we vaak koeien met kale plekken rond de staart en deze koeien schuren soms tot bloedens toe de huid kapot tgv enorme jeuk. Deze huidaandoening wordt veroorzaakt door een mijt en is besmettelijk voor andere koeien (verspreiding kan met name plaatsvinden via de koeienborstel!). Ons advies is deze dieren te behandelen met een antischurftmiddel zoals bijvoorbeeld Eprinex pour on. Een eenmalige behandeling over de rug is voldoende en de wachttijd voor de melk is 0 dagen. Door een tijdige behandeling voorkomt u dat alle koeien aangetast worden.

Schimmel:
Ook bij een schimmelinfectie zien we kale plekken: echter meestal niet rond de staart, maar bij de ogen, kop en halsvlakte. Deze plekken zijn vaak rond en jeuken niet. Deze aandoening wordt heel verwarrend ook wel eens ringschurft of ringworm genoemd, maar heeft niets te maken met mijten of wormen, Het meest vervelende van deze infectie is dat de schimmel ook besmettelijk is voor mensen. Je krijgt er rode vlekken van op armen en soms gezicht en deze jeuken behoorlijk. Ga hiermee naar de huisarts! Schimmelinfecties kunnen gedurende jaren in de omgeving van het dier overleven dankzij sporevorming. Wanneer een rund eenmaal een infectie heeft doorgemaakt, zal dit dier niet opnieuw klachten krijgen, maar zodra er nieuwe (jonge) dieren in de stal komen, kan er opnieuw ziekte uitbreken. Om te voorkomen dat de gehele koppel onder de schimmel komt te zitten, kunt u een individueel aangetast dier behandelen met Imaverol (om de 4 dagen plekken wassen) gedurende 16 dagen (wachttijd melk 0 dagen). Verder is het ook mogelijk om de kalveren preventief te vaccineren met een entstof (2 injecties om de 10-14 dagen). Deze kalveren zijn dan hun gehele leven beschermd tegen een schimmel-infectie.

Beste melkveehoud(st)er,

Zoals elk jaar organiseren wij weer een informatie-avond voor onze veehouders. Dit jaar hebben wij als onderwerp jongveeopfok gekozen. De informatie-avond zal plaatsvinden op woensdag 10 februari bij Boode (zaal serre) in Bathmen. De koffie staat klaar vanaf 19.30 en om 20.00 zal het programma beginnen.

• Karin van Heuven-van Kats zal de avond voorzitten en ter inleiding enkele algemene zaken bespreken.
• In de presentatie door Anja Smolenaars (dierenarts bij GD) zal ingegaan worden op met name kalverdiarree, (specifiek ook cryptosporidiose). wat zijn de risicofactoren op het gebied van diarree bijvoorbeeld?. Ook zal ze aandacht schenken aan het gebruik van drinkautomaten bij kalveren.
• Ruben Tolboom zal een praktische lezing geven over het voorkomen van schade bij jongvee door pinkengriep en worminfecties. Hoeveel levert het vaccineren tegen pinkengriep op? Kun je ook te goed ontwormen etc?
• Aan het eind van de lezingen is er ruimte voor vragen of discussie over de gepresenteerde informatie. We hopen de avond om ongeveer 22.30 met een borrel af te sluiten.

Al met al een interessante avond over een problematiek waarmee iedereen in zijn dagelijkse werk geconfronteerd wordt. Tot ziens op de 10e februari en met vriendelijke groet,

Het dierenartsen-team van Dierenkliniek Deventer: Arnold, Elske, Karin, Marita en Ruben

U kunt de volgende presentaties bekijken:

Presentatie R. Tolboom (.pdf)
Presentatie E. Van der Mik (.pdf)
Presentatie A. Smolenaars (.pdf)

Extra aandacht tijdens afkalfpiek
In deze tijd van het jaar worden meer kalveren geboren op de melkveebedrijven. Dit betekent een hogere werkdruk voor de veehouder door meer nuchtere kalveren en verse koeien. Ook is er een hogere infectiedruk door de grote hoeveelheid kalveren en de mindere weerstand van de koeien. Dit samen kan zorgen voor meer problemen op het bedrijf.
Met deze nieuwsflits willen wij u tips aanreiken hoe u uw koeien extra zorg kunt geven tijdens de periode rondom het kalveren om problemen te voorkomen.

• Als een koe eind droogstand magerder wordt, dan kan het dier drachtig zijn van een tweeling. Het is dan verstandig om in ieder geval twee weken voor de verwachte kalfdatum 5 dagen 1 x daags een E-pill of 250 ml propyleenglycol te geven. Deze dieren eten vaak slecht doordat de kalveren veel ruimte innemen in de buik. De koe raakt dan al in een negatieve energiebalans, dit verklaart vaak de problemen met deze dieren na het afkalveren.
• Naast alle speciale rantsoenen en mineralen die worden gegeven aan de droge koeien is het verstandig om ze te behandelen met middelen die vliegen afweren (Butox pour on). Vooral in deze tijd van het jaar zijn er veel vliegen, deze kunnen mastitiskiemen overdragen. Ook zijn ze erg irriterend voor de koe zeker op broeierige dagen.
• Zorg voor een goede hygiëne van de boxen van de droge koeien. Dus let op dat er voldoende schoon zaagsel in de boxen ligt, maak deze meerdere keren per dag schoon en strooi 1x per week kalk.
• Zorg voor een goede hygiëne van de afkalfruimte en de hulpmiddelen die gebruikt worden bij het afkalveren. De touwtjes of kettinkjes na het gebruik meteen schoonmaken en eventueel in een emmer water doen met een chloortablet.
  De handen van de verlosser en de achterkant van de koe moeten goed worden ontsmet. Hiervoor kan Hibicet worden gebruikt en gebruik tegelijkertijd een plastic handschoen. Deze middelen gebruiken wij ook bij het verlossen van kalveren.Hibicet is een gele/rode ontsmettende vloeistof.
• Als er na het afkalveren problemen zijn met koeien a/d nageboorte, lebmaagverplaatsingen of dieren die slecht opstarten dan zou het kunnen zijn dat er subklinische melkziekte is bij de verse koeien. Dit betekent dat het calciumgehalte te laag is in het bloed maar dat de dieren nog wel kunnen staan. Bij klinische melkziekte blijven de dieren liggen.
  Om de subklinische melkziekte te bepalen kunnen we op de praktijk het calciumgehalte meten in het bloed. Hiervoor moeten van 5 dieren, eind droogstand, het calciumgehalte in het bloed worden bepaald. Zo kan het droogstandsrantsoen worden beoordeeld.

Succes met de kalverij! Vriendelijke groeten namens alle dierenartsen,
Ruben Tolboom

Hittestress Alarm
De hoogproductieve koe heeft al last van de hitte bij een temperatuur van boven de 21 graden Celsius. Bij een langere periode van temperaturen boven de 24 graden Celsius krijgt het dier hittestress. De koe gaat sneller ademen, zweten en minder of onregelmatiger voer opnemen. Hierdoor ontstaat pensverzuring en daarbij behorende problemen zoals het dalen van het vetgehalte in de melk, verminderen van de weerstand en op langere termijn klauwproblemen. Vaak worden problemen niet tijdens de hitteperiode gezien, maar vlak daarna, als men denkt dat alles goed verlopen is.

De volgende maatregelen kunnen bijdragen aan het voorkomen van problemen tijdens, maar vooral na de “hete” periode.
Acties

• De koeien overdag naar binnen en ‘s avonds naar buiten.
• Drinkwater schoon en in voldoende hoeveelheid aanwezig laten zijn. Tijdens de hitteperiode extra aandacht geven aan het schoonhouden van de waterbakken.
• Ventilatoren dag en nacht laten werken. Ook als er geen koeien in de stal zijn moet de ventilator draaien, hierdoor is het al behaaglijk als de koeien in de stal komen.
• Voergang extra schoonmaken en vaker voeren.
• Als de koeien binnen worden gehouden ’s avonds laat of ’s nachts (meng)kuil voor het hek brengen. Deze beide acties voorkomt het warm worden van het voer en verhoogt de voeropname. Ook gaan de dieren meer vreten als het minder warm is, dus ’s avond en ’s nachts.
• Mineralen (buffer) bijvoeren die pensverzuring voorkomen, dus natriumbicarbonaat of calciumbicarbonaat met een dosering van 150-200 gram per dier per dag.
  Belangrijk is om hiermee te beginnen een aantal dagen voordat de hitte wordt verwacht en doorgaan met verstrekken tot vier dagen nadat het warm is geweest.
  Vooral het lang genoeg doorvoeren na de hitteperiode is erg belangrijk omdat dit het verzuren van de pens voorkomt. Buffer zit in de volgende produkten: Univit buffer (Forfarmers), utomine preventie (Hendrix), natriumbicarbonaat (CAVV).
• Bestrijdt de vliegen. Dit kan met middelen voor in de put, de omgeving of op de koe (Butox) . Door de hitte is er al veel ongemak en door de vliegen wordt dit alleen nog maar erger. Ook verhoogt de aanwezigheid van de vliegen de kans op uierontsteking bij de door de hitte gevoelige koeien.

Longwormen
Symptomen
Longworminfecties worden vooral gezien bij jongvee in het eerste weideseizoen. De meeste problemen worden gezien in nazomer en herfst, maar soms ook al in juni.
De eerste symptomen van longworm bij jongvee zijn hoesten na opjagen. De dieren hebben een pijnlijke droge hoest en een verhoogde ademhalingsfrequentie. Al snel ontstaat er conditieverlies en groeiachterstand. Meestal is de gehele koppel besmet en dus niet het individuele dier. De laatste jaren wordt longworm ook steeds meer bij volwassen vee gesignaleerd, hierbij zijn de klachten vooral hoesten en sterke melkproductiedaling.

Longwormverspreiding
Longwormen zijn parasieten die verschillende ontwikkelingen doormaken. Vanuit eitjes ontwikkelen ze tot larven, waarna ze uitgroeien tot volwassen wormen. Deze stadia ontstaan tijdens een trektocht door het besmette rund vanuit de darm naar de longen. Door hoesten en doorslikken komen de nieuwe larven weer in het darmkanaal en dus in de mest. Zo wordt de weide weer besmet en loopt de infectiedruk gedurende het seizoen op. De tijd tussen het opnemen en weer uitscheiden van larven is ongeveer 3 weken. Dit is van belang voor de behandelstrategie, hierover onderaan meer. Lees meer… »

Alle melkveehouders een BBP
Het merendeel van de melkveehouders wil graag een Bedrijfsbehandelplan (BBP), zo blijkt uit een enquête uitgevoerd door UGCN. Met één blik op dit BBP weten melkveehouders hoe ze koeien met uierontsteking moeten behandelen. Daarmee besparen ze arbeid, verhogen ze het succes van behandelen en gaan ze zorgvuldiger om met antibiotica. Wilt u ook een BBP voor uw bedrijf? Of uw BBP jaarlijks updaten? Neem dan contact op met Dierenkliniek Deventer. Lees meer… »

Beste melkveehouder,
Vorig jaar hebben ongeveer 95% van onze melkveehouders hun dieren laten vaccineren tegen blauwtong. In 2008 hebben we mede daardoor veel minder gevallen van blauwtong waargenomen.

De entstof is vanaf 1 maart weer beschikbaar zodat we uw dieren wederom kunnen beschermen tegen deze vervelende ziekte. Dieren die vorig jaar al zijn gevaccineerd hoeven dit jaar maar één injectie te krijgen. De koeien die dit jaar voor de eerste keer worden gevaccineerd moeten twee keer met een tussentijd van drie weken worden geïnjecteerd.

Het vaccin dat is toegestaan door de overheid is hetzelfde vaccin als vorige jaar. Deze is gemaakt door Intervet, een Nederlands bedrijf. Het vaccin geeft alleen bescherming tegen type 8. Lees meer… »

Kalverdiarree heeft zeer veel verschillende oorzaken… zoals onder andere salmonella, matige kwaliteit kalvermelk, niet goed bereide melk (verkeerde temperatuur of verkeerde concentratie poeder) en te grote voerovergangen. Maar ook de volgende ziekte-veroorzakers zorgen voor diarree:

In de eerste levensweek kan een darmontsteking optreden door de bacterie E. coli, dit geeft een overvloedige en waterige diarree. De kalveren worden dan behoorlijk ziek, drogen snel uit en kunnen daardoor sterven, zeker als er een complicerende bloedvergiftiging optreedt. Een uitgedroogd kalf is te herkennen aan diepliggende ogen, slappe huid en uiteindelijk niet kunnen staan. Deze dieren moeten zo snel mogelijk aan vocht-infuus in het bloed hebben. Als behandeling kan verder een antibiotica worden gegeven zoals Marbocyl, Amocol, Diatrim of Baytril. Tevens is een vaccinatie van de drachtige koeien (tussen 3 maanden en 3 weken voor het afkalven) mogelijk, zodat er extra afweerstoffen in de biest worden gevormd.
Lees meer… »

Blauwtong type 6

Enkele maanden geleden hebben we in onze praktijk blauwtong type 6 (btv‐6) aangetoond op een melkveebedrijf. Een aantal dieren op dit bedrijf had een verhoogde temperatuur, pijnlijke spenen en liep wat moeilijk. Daarnaast was de produktie van die dieren verminderd. De verschijnselen waren minder heftig dan bij de uitbraak van type 8 van vorig jaar. Op het bewuste bedrijf is bij 1 dier type 6 aangetoond, de overige dieren waren negatief. Dit dier is overgenomen door de VWA en naar Lelystad vervoerd voor verder onderzoek. Hierna zijn op de bedrijven binnen een straal van 1 kilometer alle dieren bloedgetapt, zowel koeien als geiten. Hierbij werd op nog 1 bedrijf 1 rund gevonden met een besmetting met het btv‐6 virus.

In Nederland zijn op 11 bedrijven dieren aangetroffen met het btv‐6 virus. Opvallend was dat er maar 1 of 2 dieren per bedrijf besmet waren. In Duitsland zijn op 5 bedrijven besmette dieren gevonden. Blauwtong type 6 komt normaal gesproken voor in Zuid‐Afrika en Noord‐Amerika, vandaar de verbazing bij ons en de autoriteiten. Op deze website, http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/controlmeasures/bluetongue_restrictedzones-map.jpg, staat een kaartje met de verschillende typen blauwtong en de verspreiding over Europa.

Al snel werd duidelijk, door onderzoek in Lelystad, dat het type 6 virus uit een vaccin kwam. Dit vaccin wordt gemaakt in Zuid‐Afrika en bevat nog deels levende virusdeeltjes. Als een dier gevaccineerd wordt met dit vaccin, dan is het virus een korte tijd in het bloed van het dier aanwezig. In die tijd kan een knut zich besmetten door bloed op te zuigen en hierdoor kan het type 6 virus zich verder verspreiden. Er moet dus illegaal gevaccineerd zijn ( in Nederland of buurlanden) of dieren geïmporteerd zijn in Europa die illegaal waren gevaccineerd. Overigens is op de bedrijven in onze praktijk onomstotelijk vast komen te staan dat de positieve dieren besmet zijn geraakt door de knut en niet door vaccinatie.

Het vaccin waar wij dit jaar mee gevaccineerd hebben bevatte alleen dode virusdeeltjes type 8 dus dan bestaat het bovenstaande risico niet. De overheid en de diergeneesmiddelen‐fabrikanten hadden niet gerekend op type blauwtong 6, vandaar dat vaccinatie nog niet mogelijk is. De vaccinatie tegen type 8 beschermt ook niet tegen type 6.

Hopelijk hebben wij u hiermee voldoende geïnformeerd, mochten er nog vragen zijn bel dan tijdens spreekuur of bekijk de website van ministerie van landbouw: http://www.minlnv.nl.

Open dag melkveebedrijf “De Brits”

Op donderdag 18 december houdt melkveebedrijf “De Brits” Britspad 3 in Bathmen een open dag ter gelegenheid van de nieuwbouw van hun stal. Forfarmers en UGCN houden op deze dag een symposium met als thema: Bouw en Uiergezondheid.

De open dag is van 10.00 tot 16.00 en het symposium van 10.00‐13.00. Ook de Dierenkliniek Deventer zal met een stand op deze dag aanwezig zijn!

Kijk ook op www.ugcn.nl voor het programma!

Prettige feestdagen namens alle collega’s,

Ruben Tolboom

De presentaties van uiergezondheid staan online! U kunt ze via deze pagina downloaden.

Beste melkveehoud(st)er,

In deze nieuwsflits wil ik kort twee onderwerpen bespreken die te maken hebben met uierontsteking.

GD-mastitispakketten

Het nemen van melkmonsters van koeien met uierontsteking is van groot belang. Enerzijds om te bepalen met welke kiem het zieke dier is besmet, anderzijds om te weten te komen welke kiemen een rol spelen op het bedrijf. Het is verstandig om bij elke koe die je gaat behandelen een melkmonster te nemen. Deze hoeft niet direct ingestuurd te worden maar kan ook in de vriezer worden gedaan. Als de koe niet reageert op de behandeling of als de uierontsteking terugkeert, dan kan het melkmonster alsnog worden ingezonden. Ook is het mogelijk een aantal keer per jaar de ingevroren buizen in te sturen, zodat je een overzicht krijgt van de kiemen in de koppel. Hierna kunnen gerichte preventieve maatregelen worden genomen en het bedrijfsbehandelplan worden geëvalueerd. Lees meer… »

Beste paardeneigenaren,

Afgelopen najaar werden wij enkele malen gebeld door bezorgde paardeneigenaren die hun dieren zagen kwijlen. Na overleg met de faculteit bleek de boosdoener een schimmel te zijn, die tijdens het grazen wordt opgenomen. In deze nieuwsbrief kunt u meer lezen over deze ziekte die dit jaar voor het eerst in Nederland werd aangetroffen. Ook zullen we aandacht besteden aan het paard met de slokdarmverstopping, een aandoening die er nogal dramatisch uit kan zien, maar met de juiste hulp bijna altijd restloos kan genezen. Ten slotte willen we nog enkele praktische tips uit de praktijk meegeven om uw paard goed de winter in te laten gaan.

Veel leesplezier!!! Lees meer… »