Anaalklier problemen

De anaalklieren zijn eigenlijk geen klieren maar twee zakjes met klierweefsel rond de wand. Ze liggen beiderzijds naast de anus en produceren een penetrant geurende substantie die honden afgeven om hun territorium aan te geven.
Problemen met deze anaalzakjes komen erg veel voor. Meestal gaat hem om een verstopping van de afvoergangen waardoor overvulling ontstaat. De inhoud in de zakjes is een goed milieu voor bacteriën en dit resulteert dan ook vaak in een ontsteking. Abcesvorming wordt niet zelden gezien en is zeer pijnlijk en dient goed behandeld te worden. Behalve overvulling, ontsteking en abcesvorming komen er ook tumoren voor van het klierweefsel in de anaalzakjes.
Het verschil tussen overvulde en dus normale anaalzakken en ontstoken anaalzakken is vaag. Het is vaak niet direct aan de inhoud te zien of een anaalzak ontstoken is. Pijnlijkheid bij legen en het uiterlijk van de uitgedrukte inhoud bepalen of we behandelen voor een ontsteking. Verschijnselen die op anaalzak problemen kunnen wijzen zijn jeuk rond de anus en aan de staartbasis en dat meer specifiek de zijkanten. Veel honden laten ook het zogenaamde “sleetje”rijden zien. Ze schuren dan met hun achterste over de grond. In het geval van een doorgebroken abces kunnen er vrij grote hoeveelheden bloederige pus gezien worden. Helaas is het niet altijd zo duidelijk, ook allergische huidaandoeningen, gistinfecties en parasitaire oorzaken kunnen dezelfde verschijnselen laten zien.

De behandeling van overvulde anaalzakjes bestaat uit het manueel leegdrukken van de zakjes. Dit moet met beleid gebeuren en de lediging moet compleet zijn. Hiervoor is een techniek waarbij de wijsvinger rectaal wordt ingebracht en de duim aan de buitenkant de anaalzak omvat het meest geschikt. Zo wordt een goed beeld verkregen van de grootte van het zakje en de pijnlijkheid op legen. Vanzelfsprekend is dit iets wat door een getrainde persoon dient te gebeuren. Deze kan aansluitend ook beoordelen of er sprake is van een ontsteking of slechts een overvulling.

De behandeling van ontstoken anaalzakjes bestaat uit het grondig legen van de zakjes met aansluitend een locale behandeling. Deze bestaat uit een spoeling met een zoutoplossing en aansluitend wordt een antibioticum houdende product ingebracht. Mocht dit onvoldoende resultaat geven dan worden soms ook antibioticum tabletten voorgeschreven. Omdat de ontsteking vaak gepaard gaat met zwelling of pijn worden meestal ook pijnstillers voorgeschreven.
Bij steeds terugkerende ontsteking wordt vaak gekozen voor het chirurgisch verwijderen van de anaalzakjes. Vaak wordt aangegeven dat deze chirurgie een grote kans op complicaties heeft. De ernstigste complicatie is vermindering van de controle van de anus sluitspier. Vanzelfsprekend is dit ongewenst. Echter dit risico is erg klein. Dus in het algemeen is het resultaat van de operatie erg goed en voorkomt het veel pijn en irritatie voor de patiënt.

Anaalzak abcessen moeten gedraineerd worden en goed gespoeld worden. Hier wordt bijna altijd wel direct antibioticum oraal voorgeschreven. De prognose is bij een tijdige behandeling goed.

Preventief kan het soms raadzaam zijn naar de voeding te kijken. Een hoger vezelgehalte geeft soms een verminderde kans op terugkomen van anaalzak problemen. De reden zou liggen in het beter legen van de zakjes met door de druk van de hardere ontlasting.

Bron:

  • Nelson R.W. & Couto C.G. Small Animal Internal Medicine
  • Fossum T.W. e.a. Small Animal Surgery
  • Formularium Gezelschapsdieren Hond en Kat