Kaalheid

  1. De symmetrische kale hond zonder jeuk
  2. De kale hond ontstaan door handelingen

1. De symmetrische kale hond zonder jeuk (Alopecia)

AANGEBOREN ALOPECIA

De aangeboren (congenitale) alopecia komt weinig voor. Regelmatig zien we dit samengaan met een abnormaal gebit en verminderde traanproductie.

Symmetrische kaalheid ten gevolge van afwijkende hormonen

Hypothyreoïdie

Hypothyreoïdie is een vertraagde werking van de schildklier en komt meestal voor bij middelgrote tot grote hondenrassen in de leeftijd van 3 tot 8 jaar. Opvallend is een dunne droge vacht, kaalheid vooral op de neusrug en op frictieplaatsen zoals de staart. We zien ook regelmatig hyperpigmentatie. Opvallend is ook dat de haargroei na scheren slecht op gang komt. Andere klachten die niet met de huid te maken hebben zijn: sloomheid, obesitas, melancholische blik, oorontstekingen en “koud” hebben waardoor ze op warme plekken gaan liggen. Achter de schouder zien we heel vaak een overdreven haargroei! We kunnen de diagnose via bloedonderzoek stellen. De therapie is eenvoudig door toedienen van levenslang gebruik van schildklierhormonen. Klinisch zal de hond snel herstellen, echter herstel van de vacht zal pas na 3 maanden aanvangen en kunnen zelf bij opstarten van de behandeling verergeren.

Hypothyreoïde hond

Hyperadrenocorticisme (ziekte van Cushing)

Deze aandoening kan ontstaan door overproductie van cortisol door het lichaam of door overmatig corticosteroïden gebruik. We zien een dunne verhoornde huid of een dunne ribbelige huid en zien hier vaak bloedvaatjes lopen. Ook hier is alles veel symmetrisch. Ook zien we veranderingen van huidkleur. Soms zien we calcinosis cutis, dit is een verkalkte harde huid. Andere klachten die niet met de huid te maken hebben zijn: veel drinken en plassen, vergrote “bolle” buik, leverafwijkingen, lethargie en spieratrofie. Bij de reu zien we vaak kleine testikels en bij de teef slecht en onregelmatig loops worden. Via urine en bloedonderzoek kunnen we goed de diagnose stellen.

ziekte van Cushing

ALOPECIA X

Hier zien we symmetrisch haarverlies bij vooral jonge volwassen honden (1 a 5 jaar oud). Ook zien we het vaker bij reuen en bij Noorse rassen en poedels. Er is eerst haarverlies ter hoogte van de nek en mediale dijen en staart. Later zien we ook haarverlies bij de borstholte en ook hyperpigmentatie. De vacht bij de kop en de ledematen blijft normaal! Ook zien we dat de kraag van de hond minder wordt. De diagnose stellen we door anamnese, klinisch onderzoek, het uitsluiten van andere huidaandoeningen en bloedonderzoek (geslachtshormonen) en ponsbiopten die we naar de faculteit in Utrecht sturen voor de diagnose stelling.

De oorzaak ligt in remming van de haargroei (haarfollikels), die wordt verergerd door een dysbalans in geslachtshormonen. Het wordt ook wel een “hair cycle arrest” genoemd. Melatonine gift werkt bij de helft van de patiënten. De melatonine gift moet gestopt worden als de vacht terugkomt. Als de melatonine gift na 3 maanden geen effect heeft, dan kan hier mee worden gestopt. Een andere mogelijkheid is de hond te castreren. Voor over te gaan tot castratie kijken we naar het effect van de chemische castratie.

ALOPECIA X

Sertoli- cel tumor bij reuen

Symmetrische kaalheid en puppy vacht zien we bij tumoren van de testikels. Ook zien we dan vaak vergrote tepels. De diagnose wordt gesteld door de dierenarts op basis van lichamelijke onderzoek (testikel- en prostaatveranderingen). Bloedonderzoek zal een gestegen oestrogeengehalte laten zien. Therapie is castratie. Er zal pas vachtherstel optreden na 3 maanden. Voordat we tot beslissing van castratie overgegaan kan het van belang zijn om te weten of er beenmergonderdrukking aanwezig is.

Hyperoestrogenisme bij teven

Symmetrische kaalheid, vergrote tepels en vulva en een afwijkende loopsheid zien we soms bij teven. Oorzaak zijn dan vaak cystes van eierstokken, tumoren van eierstokken of toediening van oestrogenen. Klinisch onderzoek inclusief bloedonderzoek (oestrogenen stijging)en een echo is van belang. Sterilisatie (verwijderen eierstokken) kan het probleem oplossen.

Seizoensgebonden flank alopecia

Symmetrische seizoensgebonden flank alopecia ontstaat onder invloed van licht. Er is een genetische predispositie, zo komt het in bepaalde lijnen/ families meer voor. Het ontstaat plotseling en we zien het meestal op de flanken. Opvallend is dan de landkaartpatroon. Soms zien we het alleen op de neusrug, oren, staartbasis en perineum. Kleurverandering kan ook voorkomen. Het komt het meest voor in het Noordelijk Halfrond en in de periode november tot maart. Meestal is er spontane terug groei van de haren na 3 tot 8 maanden, maar is dan jaarlijks terugkomend. De diagnose stellen we door anamnese, en ponsbiopten van de kale huid. Ook doen we bloedonderzoek om hypothyreoïdie uit te sluiten. We behandelen de hond door oraal melatonine te geven gedurende 3 maanden.

Patroonalopecia

Deze aandoening komt relatief veel voor en zien we vooral bij kortharige rassen. De haren zijn niet weg maar piepklein aanwezig.
Er zijn 4 vormen:

  • Oorschelp alopecia, dit zien we voornamelijk bij mannelijke Teckels.
  • Portugese waterhonden en Amerikaanse water Spaniels. Hier zien we vooral kaalheid bij de hals, de dijen en de staart.
  • Greyhounds, hier zien we vooral kaalheid bij de dijen.
  • Teckels, hier zien we vooral kaalheid rond de oren, hals, buikzijde en de dijen.

De diagnose stellen we door klinisch onderzoek van de hond en ponsbiopten van de kale huid. De behandeling bestaat uit toediening van melatonine. We stoppen hiermee zodra het haar weer begint te groeien. We geven melatonine maximaal 3 maanden.

Vachtkleurgebonden alopecia

Kleur mutant alopecia

Kleur mutant alopecia is een huidaandoening die veroorzaakt wordt door een afwijkende transport en opslag van het melaninepigment waardoor grote pigmentklompen ontstaan wat leidt tot vernietiging van de haarfollikel. Deze afwijkende melanineophopingen tasten de normale vorming van de haar aan, waardoor ze gemakkelijk loslaten of afbreken, wat leidt tot kaalheid. De eerste verschijnselen hiervan ontstaan wanneer de hond nog geen jaar oud is. De aangedane honden hebben geen jeuk. Het komt vaak voor dat er een secundaire bacteriële infectie van de huid plaatsvindt.

De diagnose stellen we door klinisch onderzoek, het uiterlijk (suggestieve vachtkleur, ras predispositie, bv grijze Labrador, bv grijze vacht Weimaraner) inclusief een microscopisch onderzoek van een huidbiopt. De biopten worden onderzocht in Utrecht. De patholoog ziet in de biopten dat er grote melaninekorrels aanwezig zijn in de huid. De prognose is matig. Onze behandeling is toediening van EPA omega 3 vetzuren, zowel in pipet vorm als via de voeding. Ook moeten secundaire bacteriële infecties worden behandeld indien nodig. Schilfering tegengaan en onderhoud van de huid doen we door hydraterende producten en shampoos.

Zwarte haarfollikel dysplasie

Komt zelden voor bij bicolor en tricolor vacht. We zien het bij sommige rassen vaker zoals Bearded Collie, Saluki, Beagle en Jack Russell. Het is erfelijk. De eerste verschijnselen hiervan ontstaan wanneer de hond nog geen jaar oud is. Je ziet alleen bij de zwarte vacht kaalheid en schilfering.

De diagnose stellen we door klinisch onderzoek, het uiterlijk (suggestieve vachtkleur, ras predispositie) inclusief een microscopisch onderzoek van een huidbiopt. De biopten worden onderzocht in Utrecht. De patholoog ziet in de biopten dat er grote melaninekorrels aanwezig zijn in de huid.

De prognose is matig. Onze behandeling is toediening van EPA omega 3 vetzuren, zowel in pipet vorm als via de voeding. Ook moeten secundaire bacteriële infecties worden behandeld indien nodig. Schilfering tegengaan en onderhoud van de huid doen we door hydraterende producten en shampoos.

 alopecia

2. Kaalheid ontstaan door handelingen en gebeurtenissen

Post- clipping alopecie

Dit komt meestal voor bij honden met dikke en lange vachten zoals de Huskie, Malamute en Chow Chow. Ook bij de Labrador komt het wel voor. Dit houdt in dat bij deze honden de vacht niet tot zeer langzaam weer terugkomt na het scheren van de vacht. Alleen ter hoogte van het geschoren deel van de vacht blijft de hond kaal. Een afwezigheid van haargroei langer dan 3 maanden na het scheren is afwijkend. Uiteindelijk (maximaal 18 maanden ) zal het haar wel weer terug komen.

alopecia

Telogeen effluvium (= gestegen hoeveelheid dagelijks haarverlies)

Hier zie je massale haarverlies 1 tot 3 maanden na een gebeurtenis. Hierbij kunt u denken aan koorts, dracht, vergiftigingen ( bv Thallium), shock, chirurgie, medicatie en anesthesie. Diagnose stellen we door onderzoek van de hond en door haren en biopten te laten onderzoeken in Utrecht. Opvallend aan de haren bij pathologie is dan dat er weinig tot geen pigmentatie aanwezig is. Ook zijn de haren makkelijk uit de vacht te trekken.

Tractie alopecie

Dit zien we bij gebruik van een elastiekje bij honden om haren bijeen te houden. Bijvoorbeeld bij de Old English sheepdog. Bij mensen wordt dit ook beschreven. De oorzaak ligt in een veranderde bloedvoorziening van het gebundelde haar. Bij mensen is dit omkeerbaar maar bij honden onomkeerbaar.

Vachtkleurgebonden alopecia

Kaalheid na bekkenfracturen

Een ongeluk waarbij een bekkenfractuur is ontstaan kan kaalheid op de rugzijde en tussen de schouderbladen geven. De kaalheid ontstaat acuut 3 tot 4 weken na het ongeluk. Dit zien we vaker bij katten. De kaalheid is blijvend.

Kaalheid na thermische letsels en Tuinslang syndroom

Kaalheid kan ontstaan bij brandwonden, warmte dekens, warmtelampen, warm water (pas op met tuinslangen die in de zomer in de zon liggen= tuinslangsyndroom! ) en zon. Honden die gevoelig zijn voor zon moeten worden beschermd met zonnecrème. De gevoelige plekken zijn neusrug, oren maar ook onder de buik en poten.

Kaalheid na thermische letsels Kaalheid na thermische letsels

Kaalheid ontstaan na injectie

Injecties met bepaalde medicijnen (glucocorticosteroiden, progesteron en ivermectine) kunnen bij uitzondering kaalheid geven.